PROJECT BIODIVERSITEIT

Op Ons Buiten zijn we gestart met een bijzonder project: “Biodiversiteit in Beeld”. “Biodiversiteit in Beeld” is een project dat alle flora en fauna op het terrein van Tuinvereniging Ons Buiten en de Tuin van Noord in Leiden gaat inventariseren. Ons Buiten wil daarmee bij zoveel mogelijk omwonenden, tuinders en bezoekers bewustzijn creëren voor de natuur in de eigen omgeving en aantonen dat deze natuur de moeite waard is om te versterken en beschermen.

Het project tot nu toe

Op 10 juni 2019 was de officiële start. Jeroen Van Der Brugge van Naturalis verzorgde de feestelijke opening door een insectenhotel op te hangen aan de buitenmuur van het verenigingsgebouw. Hij noemde volkstuinen ‘vluchtheuvels voor diversiteit’ en waardevol voor de natuur.

Op 10 juni zijn ook de eerste waarnemingen gedaan: IVN-natuurgidsen namen bezoekers mee op beestjessafari in de Ecozone, waar het gonst van het leven en waar allerlei bijzondere beestjes en ook poppen en cocons werden gezien. Een kraamwebspin werd waargenomen, een akkerhommel, een (insectenetend) soldaatje, een honingbij en ook de vriend van iedere tuinder: de regenworm.

Akkerhommel op smeerwortelbloem

Al eerder waren vogelaars gestart met oriënterende waarnemingen in de lente om te kijken wat goede plaatsen en manieren zijn om volgend jaar te inventariseren. Vogels worden geteld volgens bepaalde regels voor inventarisatie voor SOVON. Het zou mooi zijn als we dat volgend jaar ook kunnen doen voor ons project.

Daarnaast zijn andere (vogel)waarnemingen van harte welkom, zoals die van de jonge havik die Ons Buiten aandeed en waarvan een foto zijn aanwezigheid bewees.

Begin september vond er een nachtvlinderexcursie plaats onder leiding van stadsecoloog Wouter Moerland. De buxusmot was volop aanwezig, maar ook andere soorten lieten zich bewonderen. Ze zijn ingevoerd op ‘Waarnemingen.nl’, een speciale website waar Ons Buiten en de Tuin van Noord een eigen gebied hebben en waar wij onze waarnemingen vastleggen. Dat kan iedereen doen, dus doe gerust mee. Meld je aan en voer in wat je op je tuin hebt gezien of gehoord: alle waarnemingen zijn welkom!

In het najaar zijn we gewoon doorgegaan met ons project. Deskundigen van de KNNV en IVN gaven een workshop Waarnemen en registreren; over het waarnemen met je telefoon en het (direct) invoeren van wat je gezien hebt op Waarneming.nl. Nu maar hopen dat veel deelnemers het geleerde in praktijk brengen en hun waarnemingen registeren.

Eind oktober zijn we op ‘paddenstoelenjacht’ gegaan. Onder de deskundige leiding van Hans Adema zochten we naar paddenstoelen. En die vonden we! Hans vertelde ons de bijzonderheden en de vaak sprookjesachtige namen. Wat dacht je van de Tranende Franjehoed en de Glimmerinktzwam. We zagen de Witte Kluifzwam, de Lila Gordijnzwam (waar Hans enthousiast over was) en de Vuurzwam. We wisten niet dat we zulke mooie en bijzondere zwammen op en rond ons complex hadden. Mocht je alle paddenstoelen willen zien, kijk dan op Waarneming.nl. Daar hebben we ze ingevoerd. En als je zelf bijzondere waarnemingen hebt, voer die dan ook in. Alle waarnemingen helpen 😉

Eind november namen onze eigen bomenexperts Ronald Neuteboom en Richard Schoenmaker ons mee naar buiten om de bomen op het tuincomplex te bewonderen. Het was een frisse, maar mooie ochtend en de heren vertelden veel. Daarna organiseerden zij in het verenigingsgebouw een bomenpracticum, waar de deelnemers aan de excursie onder het genot van een kop koffie of thee hun bomenkennis konden testen. Hier gaf ook houtkenner Wim Pompe blijk van zijn kennis, die hij volop deelde met de aanwezigen. Ronald had stukken hout neergelegd en ook takken en bladeren, want bast en bladeren bieden (ook) goede aanknopingspunten voor determinatie.

Ronald Neuteboom heeft inmiddels alle bomen op ons complex geïnventariseerd en die zijn ook al geregistreerd. Je kunt ze vinden op: Waarneming.nl.

En voordat het tuinseizoen in volle hevigheid losbarst, was er in februari 2020 een lezing over vogels herkennen in de tuin, door Stan van der Laan. Die ging in op de kenmerken van veel voorkomende tuinvogels. Volgens ons zitten zijn alle genoemde vogels (wel eens) te zien op Ons Buiten. Goed kijken dus!

Last but not least gaat een korstmossenexpert beginnen met het inventariseren op steen, hout, bomen, e.d. om te zien welke korstmossen er leven. Deze inventarisatie is niet seizoensgebonden, want korstmossen zijn er het hele jaar door.

Verdere plannen

De Leidse plantengroep van de KNNV, vereniging voor veldbiologie, zou dit jaar planten gaan inventariseren op gemeenschappelijke stukken van ons tuincomplex en de Tuin van Noord.

Leden van de groep hebben een aantal kleine gebieden geselecteerd, waar zij op 1 maart zijn gestart met de eerste planteninventarisatie van vooral stinsenplanten.

Helaas hebben de coronamaatregelen de plannen voor verdere inventarisatie-rondes gedwarsboomd. We hopen dat we dit volgend jaar alsnog kunnen gaan doen.

Alle andere activiteiten (workshops, e.d.) zijn ook vanwege corona geannuleerd.

We hopen op 23 september de draad weer op te kunnen pakken met de lezing over Stinsenplanten door Koen van Zoest, plantenkenner van KNNV. Hij zal vertellen wat stinsenplanten zijn, waarom iedere tuinder ze in zijn tuin zou willen en hoe je dat aanpakt.

Mocht je het leuk vinden om te helpen bij de diverse activiteiten binnen het project (inventariseren, activiteiten organiseren, meewerken aan een tentoonstelling), neem dan contact met ons op via: biodiversiteitonsbuiten@gmail.com. Je bent van harte welkom om mee te doen in onze werkgroep.

Projectgroep Biodiversiteit in Beeld

PLANTENRUILBEURS


Op zaterdag 7 maart was de feestelijke opening van het tuinseizoen. Het werd gevierd met stekjes en zaden. Zoals iedere tuinder van Ons Buiten inmiddels weet, vindt er maandelijks een planten- en zadenruilbeurs plaats. Helaas is door Corona ook deze traditie verstuurd. Nu staat er bij het verenigingsgebouw wel een ruiltuin. In de houten bakken kan je plantjes ruilen op 2 meter afstand.

Wanneer: zaterdag 7 maart
Tijd: van 10.30-12.00 uur

Vetplantjes mag je ruilen via de ruiltuin….

KORSTMOSSEN INVENTARISATIE

Voor het project Biodiversiteit in Beeld inventariseren wij (bijna) alles wat leeft op Ons Buiten en in de Tuin van Noord. Waar mogelijk doen we dat met behulp van experts. Jeannette Teunissen weet veel van de levende natuur en zij is expert op het gebied van korstmossen. Op Ons Buiten en in de Tuin van Noord gaat zij de aanwezige korstmossen inventariseren. Je kunt Jeannette (zie foto) op het complex tegenkomen om bomen, steen, hout en ander materiaal waar korstmos op groeit, te onderzoeken. Je bent van harte welkom om vragen te stellen als je haar ziet. Ze deelt haar kennis en enthousiasme graag met belangstellenden.

Impressie BOMENEXCURSIE

Op zondag 24 november was er de eerste bomenexcursie op en rond Ons Buiten. Deze excursie was georganiseerd door de commissie biodiversiteit en werd verzorgd door twee tuinders: R. Neuteboom en R. Schoenmaker. In het kader van het biodiversiteitsproject doen zij een inventarisatie van alle bomen op het tuincomplex.
Hieronder volgt een fotoimpressie met foto’s van Robert Steenbergen.


Nestkasten

De maand oktober is bij uitstek de maand om nestkastjes schoon te maken. Vogels gebruiken ze niet meer om te broeden en nog niet om erin te schuilen voor de kou. Het ideale moment dus voor de najaar schoonmaak. Je ziet ook gelijk of ze gebruikt zijn of niet.
Altijd leuk. Schone nestkastjes bieden schuilgelegenheid voor de winter en vergroten de kans dat ze volgend voorjaar (weer) gebruikt worden. Wist je trouwens dat vogels nu al beginnen met het uitzoeken van een nestkast? En dat ze bij hevige kou soms wel met z’n tienen in een nestkastje kruipen om elkaar warm te houden tijdens een koude nacht. Dus schoon is meer kans om de vogels de winter door te helpen én meer kans op broedsucces. Is er een nestkast versleten, dan is het nu ook het ideale moment om
hem te vervangen of te repareren.

De buurttuinen van Ons Buiten in de herfst

BIODIVERSITEIT IN BEELD officieel gestart

Het programma op 10 juni 2019.

Op tweede Pinksterdag was de officiële start van “Biodiversiteit in Beeld”, een project dat alle flora en fauna op het terrein van Tuinvereniging Ons Buiten en de Tuin van Noord in Leiden gaat inventariseren. Ons Buiten wil daarmee bewustzijn creëren voor de natuur in de eigen omgeving en aantonen dat deze natuur de moeite waard is om te versterken en beschermen.

Biodiversiteit in beeld, de opening!

Jeroen Van Der Brugge van Naturalis verzorgde de feestelijke opening door een insectenhotel op te hangen aan de buitenmuur van het verenigingsgebouw. Hij noemde volkstuinen ‘vluchtheuvels voor diversiteit’ en waardevol voor de natuur. Naturalis werkt aan verschillende ‘citizen science’-projecten, waarbij burgers waarnemingen doen voor (wetenschappelijk) onderzoek. Voorbeelden van deze projecten zijn ‘NL zoemt’, hommelonderzoek en oeverplanteninventarisaties. Ook de waarnemingen op Ons Buiten kunnen bijdragen aan deze projecten.

Biodiversiteit in beeld, de kraampjes.

Naturalis was ook aanwezig met de ‘Slakkentrailer’, waar bezoekers veel kennis opdeden over de natuur. Daarnaast waren andere samenwerkingspartners present, zoals de imkers van de Hortus en IVN-natuurgidsen, die de (jonge) bezoekers van alles leerden over bijen of hen meenamen op beestjessafari in de ‘Ecozone’ van Ons Buiten. Daar gonst het van het leven en er werden allerlei bijzondere beestjes en ook poppen en cocons waargenomen.

Biodiversiteit in beeld, de workshops.

Vele bezoekers stak de handen uit de mouwen. Er zijn maar liefst 25 ‘bloempot-insectenhotels’ gemaakt en verschillende deelnemers hebben geleerd hoe je zelf de natuur kunt fotograferen en filmen.

Last but not least namen velen een kijkje in “de kleine Hortus”, de tuin van Richard Schoenmaker. Dat is een levend en inspirerend voorbeeld van hoe biodiversiteit er in het echt op de tuin uitziet.

Biodiversiteit in beeld, wat is er te ontdekken?

De komende tweeënhalf jaar zullen er diverse workshops en inventarisaties volgen door tuinders, omwonenden en specialisten om de flora en fauna op en rond Ons Buiten zo compleet mogelijk in beeld te brengen. De resultaten zullen gepresenteerd worden in een tentoonstelling en een boek. Voor verder informatie kunt u contact opnemen via biodiversiteitonsbuiten@gmail.com.

Biodiversiteit in beeld, kinderactiviteiten.

Bomenproject Ons Buiten

De afgelopen 5 jaar zijn veel bomen op Ons Buiten verdwenen. Vooral door een aantal stormen (grote coniferen) en door ziekten (essen-tak-sterfte), Een aantal leden wil voorkomen dat deze trend door zet en wil een verdere afname voorkomen. De Bomencommissie en de Commissie Natuurlijk Tuinieren hebben het initiatief genomen om te onderzoeken of herplant van bomen op Ons Buiten mogelijk is.
Uit dit onderzoek blijkt dat er bomen kunnen worden aangeplant in het “openbaar groen” van ons complex: bijvoorbeeld de eco-zone en omgeving van nabij de hoofdingang. Het Bomenfonds van de gemeente Leiden heeft positief gereageerd op een subsidieverzoek.

Bomen in tuinen van de leden

De initiatiefnemers zijn nu aan het kijken in hoeverre het mogelijk is dat leden met subsidie (vanuit het Bomenfonds) bomen in de eigen volkstuin planten. Hiervoor moet een inschatting worden gemaakt van het aantal geïnteresseerde tuinders. Iedereen met interesse een mail sturen naar: bomenonsbuiten@gmail.com

Vóór 1970 waren er nog nauwelijks bomen op Ons Buiten (Foto: Leidse Beeldbank)

Workshop natuurmuur stapelen op zaterdag 25 mei

Tuincomplex Ons Buiten is al een aantrekkelijke plek voor veel flora en fauna. Om nog meer (bio)diversiteit mogelijk te maken, gaan we op 25 mei tussen 10 en 12 uur een natuurmuur bouwen. We leren in deze workshop onder leiding van Kees Beaart al doende hoe je een goede natuurmuur maakt met stenen, stammen, takken, stro en scherven.
Belangstellenden die willen leren en meewerken zijn van harte welkom en we stellen het op prijs als je je van tevoren aanmeldt via e-mailadres: onsbuiteninfo@gmail.com
Een financiële bijdrage is vrijwillig en komt ten goede aan de Stichting Natuurrijk.

Hopelijk zien we je op 25 mei bij Ons Buiten.

Rietstengels zijn een biotoop voor metselbijen,

BIODIVERSITEIT in BEELD (BiB)


De werkgroep BiB zoekt nog mensen die mee willen helpen organiseren en schrijven. We zoeken vooral doeners. Je hoeft niet direct verstand te hebben van biodiversiteit. En we hebben al een leuk team waarbij je je aansluit. Er wordt vergaderd op dinsdagavond.

Een pad naast een pad op Ons Buiten.
Foto Marjolein van Dam