PLANT VAN DE MAAND


Winterakoniet – Eránthis hyemális

Een van de eerste bloeiers in het nieuwe jaar is de winterakoniet, Eránthis hyemális, uit de ranonkelfamilie met gele bloemen. Het is een echte schaduwplant en behoort tot onze stinsenflora. Winterakonieten zijn goed
te combineren met sneeuwklokjes en krokussen. In het wild vind je ze in loofbossen en dan met name in essen- en iepenbossen op grazige plekken.

Oorspronkelijk is het een Zuid-Europese soort die veel is aangeplant in buitengoederen en van daaruit verwilderde en deel werd van onze natuurlijke flora. In de volkstuin hebben ze het ook naar hun zin op een humusrijke en vochtige plek onder bomen en struiken die ’s winters hun blad verliezen. Winterakonieten groeien uit knolletjes. Je kunt de knolletjes het beste planten aan het eind van de zomer of begin van het najaar. De knolletjes moeten ongeveer 5 cm diep worden geplant en 7,5 cm uit elkaar voor een mooi effect.
Omdat ze vroeg in het jaar bloeien, zeker in een zachte winter, krijgen
ze weinig insectenbezoek hoewel vliegen, wespen en korttongige bijen de normale bezoekers zijn van winterakonieten. Alleen op warme zonnige dagen tijdens een zachte winter en de zeer vroege lente komen ze langs.
De gele bloemdekbladen hebben een typische vorm en worden ook wel honingbakjes genoemd.

Commissie Natuurlijk Tuinieren

BLADEREN EN TAKKEN

Bladhopen
De Commissie Natuurlijk Tuinieren roept tuinders op bladhopen te maken en deze gedurende de herfst en winter te laten liggen. Je kan makkelijk een bladhoop maken door bladeren op een hoop te vegen. Er overwintert van alles in bladhopen: insecten, spinnen, padden, egels. En hier en daar zelfs hazelwormen en ringslangen. Deze diertjes zijn je allemaal dankbaar voor een goede overwinterplek.

Takkenhopen
Heb je ergens een rustig plekje in je tuin, gooi daar dan snoeihout
neer. Je krijgt dan een heuse takkenhoop. Ook dit zijn goede overwinteringsplekken van kleine tuindiertjes.

Takkenwal
Wil je wat meer structuur of wil je een afscheiding dan is een takkenwal een goede optie. Sla wat palen of dik snoeihout in de grond en stapel daartussen gesnoeide takken en bladeren op. Het verterende hout zakt
vanzelf in elkaar. Je kunt er ieder jaar nieuw snoeihout opstapelen. Het scheelt ook behoorlijk in de massa af te voeren tuinafval en je helpt er de kleine tuindiertjes enorm mee.

Foto van een bladhoop (met een muisje).

PLANT VAN DE MAAND Hulst – Ilex aquifolium

Klimaatproblemen vliegen ons voortdurend om de oren en hoewel we met onze groene volkstuinen bijdragen aan oplossingen lijkt het allemaal niet genoeg. Er is ook goed nieuws. Over de Hulst bijvoorbeeld. Er zijn namelijk bomen die de ozonniveaus verminderen. De zwarte els, de eenstijlige meidoorn, de veldesdoorn en de ruwe berk zijn daar bijvoorbeeld heel erg goed in. Hoewel de Hulst lang niet de beste is, is hij toch matig geschikt om de luchtkwaliteit te verbeteren, net als de Linde, de Sering en de Zoete kers.
In november tooit de Hulst zich met rode bessen en als de takken niet gekaapt worden voor kersstukjes hangen de bessen er zolang de kramsvogels, koperwieken, appelvinken en zanglijsters ervan af blijven.
Het is de enige groenblijvende loofboom die van nature voorkomt in de Benelux. Zanglijsters nestelen graag in de hulst die wel 6 tot 7 meter hoog kan worden en het liefst op niet te natte grond staat. In april en mei bezoeken hommels, honingbijen, zandbijen, metselbijen en vlinders de witte bloemen die in het najaar plaats maken voor de rode bessen. Voor het Boomblauwtje is de Hulst waardplant en de Citroenvlinder overwintert op de Hulst. En dat niet alleen.
De Hulst lijkt een ecosysteem op zich: de bladluis (Aphis ilicis) eet de leerachtige hulstbladeren terwijl lieveheersbeestjes, oorwurmen, sluipwespen en gaasvliegen de bladluizen opeten. De larven van de Hulstvlieg (Phytomyza ilicis) overwinteren in het hulstblad dat tevens hun voedsel vormt. Op hun beurt leggen sluipwespen eitjes in de larven van de Hulstvlieg als die tenminste niet zijn opgegeten door de mezen.
Van het hout van de hulst maken we meubels en van de gedroogde jonge bladeren trekken we thee die koortsverlagend en urinedrijvend werkt. En hoewel de hulst vroeger volgens oud bijgeloof ook nog bescherming bood tegen blikseminslag en tegen vijandige machten zoals demonen en heksen is de veelzijdigheid van de hulst onmiskenbaar.

Commissie Natuurlijk Tuinieren

Goudbonte hulst / Ilex altaclerensis ‘Golden King’

Lezing 27 oktober: Hoe krijg je meer vlinders in je tuin en welke herken je?

Wat vliegt er ‘s in de zomer zoal om je oren? Ga mee in de wereld van de Vlinderstichting op Tuinvereniging Ons Buiten. Op 27 oktober geeft vlinderkenner Kars Veling een presentatie: je leert meer over deze prachtige dieren. Het aantal plaatsen is beperkt dus geef je snel op!

De presentatie start om 19.30 uur bij het verenigingsgebouw.

Opgeven kan via deze link:

 https://www.biodiversiteitinbeeld.com/event-details/vlinderstichting-presentatie

Vlinder op een blaadje op een plant bij Ons Buiten

Groetjes namens Commissie Biodiversiteit in Beeld,

PLANT VAN DE MAAND


Klimop – Hedera helix

Wist u dat het blad van de Klimop na een jaar of twaalf, wanneer hij volwassen is, van vorm verandert? Nieuwe takken hebben geen hechtwortels meer. Het blad krijgt een ruitvorm en de plant begint te bloeien van september tot december, precies wanneer andere planten ermee stoppen. Na de boei volgen de bessen. Door te snoeien wordt deze fase nooit bereikt.
Áls de klimop bloeit lokken de geelgroene bloemen bijen en vlinders. Vooral de atalanta’s zijn dol op de nectar. In het vroege voorjaar zijn de merel, spreeuw en houtduif vaste disgenoten van de volle, zwarte bessen en mocht er een zwartkop in de buurt zitten dan is hij zeker van de partij. Klimop is bovendien waardplant voor het Boomblauwtje dat in de zomer eieren afzet op de bloemknoppen.
Met luchtwortels, zogenaamde adventieve wortels, zuigt de plant zich vast aan boombast. Ze boren zich niet in de bast maar vullen oneffenheden in de bast op met deze hechtwortels. Muren van huizen en bomen in tuinen zijn ook ideale groeiplaatsen voor de Klimop. Dat het je voegen aantast is gelukkig inmiddels een achterhaald sprookje. De adventieve wortels helpen de Klimop zich te verspreiden, ze verbeteren de verankering zodat de Klimop er bij storm niet afwaait en ze leveren de plant zuurstof via hun poriën.
Klimop is vooral bekend als klimplant maar kan ook de bodem bedekken alleen is er dan meestal geen bloei. Je kunt hem overal neerzetten, in de volle zon, de halfschaduw en de schaduw, hij doet het altijd. Bovendien zuivert hij de lucht. Daarom wordt hij in steden toegepast op kale muren om fijnstof af te vangen. Klimop kan wel drie tot acht vierkante meter blad bezitten en tot zes gram fijn stof bevatten per vierkante meter muur! Daarnaast is deze plant ook nog eens groenblijvend. Ten opzichte van kale muren betekent klimop een geweldige vergroting van het filterende oppervlak. En niet onbelangrijk een groene muur is aantrekkelijker dan een kale muur.

Commissie Natuurlijk Tuinieren

Insecten zoeken bouwmaterialen

Voor de bouw van hotel voor insecten op ‘Ons Buiten’

De fundering is gelegd en de muren staan klaar om in elkaar gezet te worden. In totaal komen er zes kisten met vakken op balken en met een afdak.

Alleen… de inhoud ontbreekt nog, ‘de bedden’ zeg maar, waar de bijen, wespen, vlinders, vliegen, oorwormen, en lieveheersbeestjes eitjes leggen, voedsel opduikelen en beschutting vinden. Die zijn het allerbelangrijkste!

Insecten zijn kieskeurig, ze willen de beste ‘bedden’ die er zijn. Voor de inrichting van het hotel vragen we daarom uw hulp.
In onderstaande lijst staat welke materialen de insecten graag gebruiken. We nodigen u uit om materialen die u kunt en wilt bijdragen een half uur voorafgaand aan de ALV op 30 oktober in de serre van het vereningingsgebouw in te leveren bij een commissielid van natuurlijk tuinieren. De commissie zorgt er dan voor dat het hotel kant en klaar, ingericht en wel, begin wordt geplaatst.

Insect zoekt een hotel

Helpt u mee de bijen en andere insecten te voorzien van lekkere nestelplekken?

U kunt de volgende materialen op 30/10 inleveren:

  1. Stammetjes van Eik, Esdoorn Es en Beuk en tropisch afval hout met minimale dikte van 15cm, alle onbewerkt
    Deze zijn een populair onderkomen voor vele zeer nuttige bestuivers zoals bijen en solitaire wespen, waarvan de larven voeden zich met bladluizen.
  2. Bamboestokken
    Bieden onderdak voor metselaar bijen, die de eerste bloemen van fruitbomen bestuiven, soms al in de maand maart.
  3. Stro of hooi
    Beschutting voor o.a. gaasvliegen, waarvan de larven zich voeden met vele plagen zoals bladluizen, wolluizen, witte vliegen, tripsen of eieren van de mijt. Ook isolatie voor vlinders.
  4. Bloempotten van steen
    Trekken oorwormen aan die graag ongedierte zoals bladluizen eten.
  5. Onbewerkte houten planken of takken
    Hout opgestapeld achter beplating of liggend op de grond trekt insecten die dood hout afbreken.
  6. Bundels van mergtakken van braamstruik, roos of vlier
    Bieden onderdak ideaal voor o.a. zweefvliegen. Merg dient ook als voedsel
  7. Leem/zand
    Verweerde leem trekt bepaalde solitaire bijen; zand / losse grond om het insectenhotel trekt graafwespen
  8. Ventilatiestenen
    Voor o.a. solitaire bijen.
  9. Onbewerkte houten planken met sleuven in de plank of tussen planken
    Verticale sleuven of gaten trekt vlindersoorten die als vlinder overwinteren. Zorg voor goede isolatie cq tochtvrije plek.

Commissie Natuurlijk Tuinieren

Plantenruilbeurs op 2 oktober

Vanwege de viering van Leids ontzet is het rond 3 oktober altijd moeilijk om tuinactiviteiten te plannen. Komen de tuinders of lopen ze op de kermis?
Dit jaar valt 3 oktober op zondag en dat betekent dat het feest wordt uitgebreid van 3 naar 4 dagen, want maandag 4 oktober wordt er ook nog feest gevierd. In dat geval kruipt het groene bloed natuurlijk waar het niet gaan kan en zullen velen van jullie maar al te graag planten willen ruilen en nieuwe aanwinsten meenemen naar je tuin. Juist het najaar is bij uitstek geschikt om pollen te delen en planten een nieuwe plek in de tuin te geven.
Verzamel daarom alles wat je over hebt en deel het met je medetuinders.

Wat: zaterdag 2 oktober is er toch een Ruilbeurs !
Waar: bij de ruilbakken, naast het verenigingsgebouw
Wanneer: van 10.30 – 12.00 uur

PLANT VAN DE MAAND Fuchsia of bellenplant

Een stekkie van de Fuchsia, wie wil dat nou niet? Het is een lang bloeiende plant met decoratieve klokjes die van juni tot ver in oktober aan de plant bungelen en druk bezocht worden door hommels en bijen. Wist je dat je de bessen die de plant vormt kunt eten? Ze smaken zoet en fris, beetje pruimig, met een pepertje als toegift. Jammergenoeg dragen niet alle fuchsiarassen vrucht omdat veel rassen gekruist zijn voor hun bloemen die niet door kolibries bestoven worden, zoals in het wild gebeurt. De hommels en bijen lukt het niet altijd om de bloemen te bestuiven.

De fuchsia behoort tot de Teunisbloemfamilie. De meeste fuchsia’s zijn struikjes van 20 tot 40 cm hoog maar de Nieuw-Zeelandse soort F. excorticata (Maori: ‘kotukutuku’) vormt een uitzondering. Het is een boom die wel 15 meter hoog kan worden. En de Fuchsia procumbens, ook uit Nieuw-Zeeland, is een bodembedekker van amper enkele centimeters hoog.
In een strenge winter moet je de wortels beschermen, bijvoorbeeld door een laag blad en snoeisel rond de plant te leggen, goed mulchen dus. Dood hout kun je in de lente verwijderen. En wil je de tuinbuur blij maken met een stekkie? Neem dan in juni of juli, een twijg die dat jaar is gegroeid van de plant. Trek het takje naar beneden, zodat er een stukje bast meekomt van de tak waar de scheut uit komt. Doop het takje in wilgenstekmiddel (zie kader hieronder) dat de beworteling bevordert en zet de stek in een potje met 2/3 potgrond en 1/3 zand. Zet de stekjes onder glas of plastic. Je kunt hiervoor een kamerkasje gebruiken, speciale plastic kapjes of gewoon een plastic zakje. Zorg dat de grond niet uitdroogt en bescherm de stekjes tegen felle zon. Zodra de stekjes aan het wortelen zijn en iets gaan groeien, top je ze boven het onderste bladpaar. Laat ze vorstvrij overwinteren zodat ze in het voorjaar buiten naar de buurtuinder kunnen.

Wilgenstekmiddel
Dit stekmiddel van plantenhormoon is eenvoudig zelf te maken.

  1. Oogst verse wilgentenen en verwijder het blad.
  2. Knip de stengels in stukjes van 1 cm en week ze 24 uur in water.
  3. Haal de stengelstukjes uit het water (leg het in de tuin als mulch).
  4. Wat overblijft is stekvloeistof. Dompel de wortelpunten van de stekken een uur of twee in de vloeistof voordat je ze in de potgrond zet.
  5. Meer informatie staat op deze website: https://www.biotuintilburg.nl/?form=item&id=49

Commissie Natuurlijk Tuinieren.

BURENDAG op 25 september


Op zaterdag 25 september is het burendag.
De activiteiten commissie nodigt u uit om tussen 10-12 uur een
biodiverse tuinquiz te komen doen.
U kunt bij ons bij het verenigingsgebouw een speurtocht ophalen
en deze gaan lopen. Onderweg krijgt u een lekkere versnapering
en aan het eind van de speurtocht krijgt u bij inlevering een zakje
bloembollen naar keuze. Alles wordt mogelijk gemaakt door het Oranjefonds. Dus wees welkom bij ons op burendag!
Diezelfde ochtend ook tussen 10-12 uur zal de biodiversiteitscommissie bollen uitdelen om bijen te trekken in het vroege voorjaar. Dit kunnen we doen in het kader van een subsidie die we in het voorjaar hebben gekregen van ” De groene Motor”.

Het standje van de commissie natuurlijk tuinieren tijdens de burendag